Video teslim formatları rehberi: ProRes, MP4, 4K ve 9:16

Kısa cevap: Video teslim formatı, filmin kullanılacağı yere göre seçilir. Web, sosyal medya ve sunumlar için sıkıştırılmış MP4 yeterlidir; yeniden işlenecek ya da arşivlenecek ana kopya için ProRes gibi yüksek kaliteli bir format istenir. Çözünürlük ve en-boy oranı da kullanım yerine göre belirlenir: dikey kanallar için 9:16, web sitesi ve sunum için 16:9 dosya hazırlanır.

Bir film teslim edildiğinde "hangi dosyayı nerede kullanacağım?" sorusu çoğu zaman cevapsız kalır. Aynı film için bir MP4, bir ProRes dosyası, 16:9 ve 9:16 versiyonlar ve altyazı dosyaları çıkabilir; her biri farklı bir iş içindir. Yanlış dosyayı yanlış yerde kullanmak ya kalite kaybına ya da gereksiz büyük dosyalarla uğraşmaya yol açar. Bu yazıda en sık karşılaşılan formatları, hangi kullanım için hangisinin istenmesi gerektiğini ve teslim sırasında nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz. Proje kapsamındaki teslim paketi için tanıtım filmi ve kurgu ve renk sayfalarına bakabilirsiniz. Ham görüntü (RAW) ise talep üzerine teslim edilir; ayrıntısı sık sorulan sorular sayfasında yer alır.

Teslim formatı ne demektir ve neden önemlidir?

Teslim formatı, bitmiş filmin hangi dosya türünde, hangi çözünürlükte ve hangi en-boy oranında verileceğidir. Bu üç karar birlikte filmin nerede ve nasıl kullanılabileceğini belirler.

Film kurgulanırken yüksek kaliteli bir ara formatta çalışılır, ardından kullanım yerine göre farklı dosyalara aktarılır. Bu aktarma sırasında kalite ile dosya boyutu arasında bir denge kurulur. Yüksek kaliteli dosya büyüktür ve her yerde oynatılamaz; küçük dosya ise rahat paylaşılır ama yeniden işlemede kalite kaybı yaratır. Bu nedenle tek bir "doğru" format yoktur; kullanıma göre doğru format vardır.

ProRes ve MP4 arasındaki fark nedir?

ProRes, yüksek kaliteli, az sıkıştırılmış bir video formatıdır ve genellikle kurgu, renk düzeltme ve arşiv için kullanılır. MP4 ise yaygın biçimde oynatılan, daha çok sıkıştırılmış bir formattır ve internet üzerinde paylaşım için uygundur.

ProRes dosyaları büyüktür; bir film yüzlerce megabayt ya da birkaç gigabayt tutabilir. Karşılığında görüntü kalitesi korunur ve ileride yeniden kurgu ya da başka bir ortama aktarma yapılacaksa bu kalite önemlidir. MP4 dosyaları ise küçüktür, çoğu cihazda ve platformda sorunsuz oynar; ancak sıkıştırma nedeniyle ileri işlemeye uygun değildir. Bu fark, kullanım yerini seçerken belirleyici olur.

Web ve sosyal medya için en yaygın seçim H.264 kodekli MP4'tür; daha küçük dosya gerektiğinde H.265 (HEVC) kullanılabilir, ancak her cihaz ve tarayıcıda aynı sorunsuzlukla oynamayabilir. ProRes tarafında ana kopya için ProRes 422 HQ yaygın bir tercihtir. Hangi ayarın kullanılacağı, proje ve kullanım yerine göre netleştirilir.

Çözünürlük nasıl seçilir: Full HD mi, 4K mı?

Çözünürlük, görüntüdeki piksel miktarıdır. Full HD (1920×1080) yaygın bir standarttır; 4K (3840×2160) ise yüksek çözünürlüklü ekranlar, büyük ekran gösterimleri ve yeniden çerçeveleme gerektiren kullanımlar için tercih edilir.

Daha yüksek çözünürlük her zaman daha iyi bir sonuç anlamına gelmez. Küçük bir telefon ekranında ya da web sitesinin küçük bir bölümünde 4K görüntünün farkı çoğu zaman görünmez; ancak dosya boyutu büyür ve yükleme yavaşlar. Buna karşılık, fuarda büyük bir LED ekranda oynatılacak bir film için daha yüksek çözünürlük anlamlı olabilir. Kısacası çözünürlük, filmin gösterileceği ekranın boyutuna ve kullanıma göre seçilmelidir.

Hangi kullanım için hangi format istenmeli?

Aşağıdaki tablo, en yaygın kullanım yerleri için bir başlangıç noktası sunar. Tablodaki öneriler genel eğilimlerdir; kesin ayar için kullanım yerinin güncel teknik şartnamesine bakılmalıdır.

Bu tabloda "önerilen" kelimesi bilinçli kullanılmıştır; çünkü platform şartnameleri zamanla değişir. Dikey kanallar için 1080×1920 piksel yaygın kullanılan bir çözünürlüktür; yine de hedef platformun güncel yükleme önerilerini (Instagram, YouTube ya da TikTok yardım sayfaları) teslimden önce kontrol etmek en güvenli yöntemdir.

16:9 ve 9:16 neden ayrı dosyalardır?

16:9 yatay, 9:16 dikey bir kadrajdır. İkisi aynı dosyanın farklı görüntüleri değil, ayrı olarak kurgulanmış ayrı dosyalardır. Hangi oranlarda kaç dosya teslim edileceği teklifte yazılı olarak belirtilir.

Bu ayrım önemlidir, çünkü dikey kesit yatay filmin kırpılmış hâli olmak zorunda değildir; çoğu zaman kendi kurgusu ve kendi planlarıyla hazırlanır. Bunun nedenlerini dikey video çekimi nasıl planlanır yazısında anlattık. Kısaca: hangi kanalda kullanacaksanız, o kanalın en-boy oranını teslim aşamasından önce belirtmek, doğru dosyayı almanızı sağlar.

Altyazı dosyaları nasıl teslim edilir?

Altyazı iki biçimde teslim edilebilir: görüntüye gömülü (yakılmış) ya da ayrı bir dosya olarak. Gömülü altyazı her platformda aynı görünür ama kapatılamaz ve düzeltilemez. Ayrı dosya ise platform tarafından yüklenir, açılıp kapatılabilir ve gerektiğinde düzeltilebilir.

Hangi yöntemin seçileceği kullanım yerine bağlıdır. Sosyal medyada sessiz izleme yaygın olduğu için gömülü altyazı sıklıkla tercih edilir; YouTube ve web sitesi gibi yerlerde ise ayrı altyazı dosyası dil seçeneği sunmak açısından avantajlıdır. Ayrı altyazı dosyası için en yaygın biçim SRT'dir ve çoğu platform bu dosyayı doğrudan kabul eder. Dağıtım aşamasında altyazı dosyalarının nasıl kullanıldığını tanıtım filmi dağıtım kontrol listesi yazısında ele alıyoruz.

Teslim sırasında hangi dosya adlandırma ve düzen önerilir?

Teslim edilen dosyaların düzenli adlandırılması, aylar sonra doğru dosyayı bulmayı kolaylaştırır. Dosya adında filmin adı, versiyonu, en-boy oranı ve dili belirtilebilir.

• Film adı ve proje kodu
• Versiyon (ana film, kesit, fuar döngüsü)
• En-boy oranı (16x9, 9x16)
• Dil (TR, EN)
• Tarih ya da sürüm numarası

Bu bilgilerin dosya adında yer alması, farklı kişilerin aynı dosyalarla çalıştığı durumlarda karışıklığı önler. Teslim klasörünün düzeni proje başında netleştirilebilir. Ayrıca onaylanan final dosyalarının güvenli bir yerde ve en az bir yedekle saklanması önerilir.

Teslim öncesinde hangi kontrol listesi kullanılır?

Aşağıdaki liste, teslim edilen dosyaları kullanıma geçmeden önce kontrol etmeniz için hazırlanmıştır.

• Her kullanım yeri için doğru format ve en-boy oranı teslim alındı
• Dosyalar hedef cihaz ya da platformda oynatılarak denendi
• Ses seviyesi ve senkronu kontrol edildi
• Altyazı dosyaları her dil için doğru ve eksiksiz
• Fuar ve LED ekran için sessiz döngü versiyonu gerekiyorsa talep edildi
• Arşiv için yüksek kaliteli ana kopya talep edildi
• Dosya adları anlaşılır ve tutarlı
• Final dosyaların bir yedeği alındı
• Müzik lisansının kullanım yerlerini kapsadığı doğrulandı

Bu liste, filmin kullanım öncesinde sürpriz yaşamamasını sağlar. Özellikle fuar ve etkinlik gibi tek seferlik kullanımlarda dosyanın önceden denenmesi çok önemlidir.

Yüksek kaliteli ana kopya neden talep edilmelidir?

Film yalnızca bugün kullanılacak bir içerik değildir; ileride yeniden kurgulanabilir, farklı bir mecra için uyarlanabilir ya da arşivlenebilir. Sıkıştırılmış bir MP4'ten bunların hiçbiri aynı kalitede yapılamaz.

Bu yüzden filmi uzun süre kullanacağınızı düşünüyorsanız yüksek kaliteli bir ana kopya (ProRes gibi) talep etmenizi öneririz. Böylece ileride yapacağınız her uyarlama orijinal kaliteden başlar. Ana kopya büyük olduğu için saklama alanını da planlamak gerekir. Hangi kopyaların proje kapsamında teslim edileceği teklifte belirtilir. Renk ve görünüm kararlarının nasıl uygulandığını renk düzeltme neyi değiştirir yazısında anlatıyoruz.

Teslimden sonra format ihtiyacı değişirse ne olur?

Film teslim edildikten sonra yeni bir kullanım ortaya çıkabilir: yeni bir fuar, farklı bir ekran ya da başka bir platform. Böyle durumlarda yüksek kaliteli ana kopya, yeni formatı sıfırdan çekim yapmadan üretmenizi sağlar. Ana kopya yoksa mevcut MP4'ten dönüşüm yapılabilir, ancak kalite kaybı kaçınılmazdır.

Bu yüzden teslim aşamasında yalnızca bugünün ihtiyacını değil, önümüzdeki dönemin olası kullanımlarını da düşünmek akıllıcadır. Yeni format talepleri kapsama göre değerlendirilir ve teklifte belirtilir.

AirviewTR bu süreci nasıl yönetir?

AirviewTR, Gaziantep merkezli bir video prodüksiyon ajansıdır; yer çekimi, hava çekimi ve post prodüksiyon aynı ekipte yürür. Teslim formatını, filmin son aşamasında verilen bir karar olarak değil, projenin başında kullanım yerleri belirlenirken konuşulan bir konu olarak ele alırız.

• Yer çekimi: Sony A7C II ile çekim yapılır; kullanım yerleri çekimden önce konuşulduğu için kadraj ve çözünürlük kararları teslim formatlarına göre verilir. Proje kapsamına göre sahada 2-4 kişilik ekip çalışır.
• Hava çekimi: DJI Mini 5 Pro ile 4K 10-bit D-Log M kayıt yapılır; hava görüntüleri yer çekimiyle aynı iş akışında işlenir ve aynı teslim paketinde birleşir.
• Post prodüksiyon: Kurgu ve renk DaVinci Resolve'da yapılır; teslim dosyaları kullanım yerlerine göre ayrı ayrı hazırlanır ve hangi oranlarda kaç dosya verileceği teklifte yazılı olarak belirtilir. Teslim küçük projelerde 3 iş günü, tanıtım filmlerinde 5-7 iş günüdür; süre çekimin bitiminden itibaren sayılır.

Süreç keşif görüşmesi, konsept ve senaryo, çekim planı, çekim, kurgu ve teslim adımlarından oluşur. Ham görüntü (RAW) talep üzerine teslim edilir ve AirviewTR projelerinde 2 ücretsiz revizyon turu bulunur. Teklif taleplerine aynı gün yanıt veririz; başlangıç fiyatlarını fiyatlar sayfasında paket paket yayınlıyoruz, kesin tutar kapsamla netleşir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kesin teknik ayarlar kullanım yerine ve projeye göre teklif görüşmesinde netleşir.

Filminizin teslim paketini baştan planlayalım mı? Teklif al; talebinize aynı gün yanıt veriyoruz. Post prodüksiyonun bütünü için post prodüksiyon rehberine bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Hangi formatı istemeliyim, MP4 mü ProRes mi?

Günlük kullanım, web ve sosyal medya için MP4 yeterlidir. Yeniden kurgu, arşiv ya da yayıncıya teslim gibi durumlar için ProRes gibi yüksek kaliteli bir ana kopya istenir. Kullanım yerlerinizi paylaşırsanız hangisinin gerektiğini birlikte belirleriz.

4K teslim zorunlu mu?

Hayır. 4K, büyük ekran ve yeniden çerçeveleme gerektiren kullanımlar için anlamlıdır. Web ve sosyal medya için çoğu zaman Full HD yeterlidir. Çözünürlük, kullanım yerine göre teklifte netleştirilir.

Dikey ve yatay versiyonlar aynı dosyada mı gelir?

Hayır, ayrı dosyalardır. 16:9 ana film ve 9:16 kesitler aynı çekimden çıkarılır ama ayrı kurgulanır ve ayrı dosyalar olarak teslim edilir. Kesit sayısı kapsama göre teklifte belirtilir.

Altyazı videoya gömülü mü gelir, ayrı mı?

Her iki biçim de hazırlanabilir. Sosyal medya için gömülü, YouTube ve web için ayrı dosya (çoğunlukla SRT) sıklıkla tercih edilir. Hangi biçimin ve kaç dilin gerektiği kullanım yerine göre belirlenir.

Televizyon ya da yayıncı için özel format gerekir mi?

Yayıncıların kendi teknik şartnameleri olabilir. Böyle bir kullanım planlıyorsanız şartnameyi çekimden önce paylaşmanızı öneririz; format ve teslim ayarları ona göre belirlenir.