Şantiye çekimine hazırlık: güvenlik ve izin kontrol listesi

Kısa cevap: Şantiye çekimine hazırlık üç başlıkta toplanır: sahadaki irtibat kişisi ve geçerli güvenlik kuralları, hangi alanlara hangi saatlerde girilebileceği ve havadan çekim için tamamlanması gereken güvenlik ve izin adımları. Bu maddeler çekimden bir hafta önce, bir gün önce ve çekim sabahı olarak sıralanırsa ekip sahada işin akışını bozmadan çalışır ve çekim günü sürprizsiz geçer.

Şantiye, bir film için hem zengin hem hassas bir mekândır. Zengin, çünkü ilerleyen bir yapının her haftası farklı görünür. Hassas, çünkü çalışan bir iş sahasıdır; kamera ekibi orada misafirdir ve işin akışını bozmadan çalışmak zorundadır. İyi bir çekim günü, sahada yaşanacak sürprizlerin önceden masada çözüldüğü bir gündür. İnşaat projeleri için genel çerçeveyi inşaat ve gayrimenkul tanıtım filmi sayfasında bulabilirsiniz. Birden fazla ziyarete yayılan düzenli çekim planlıyorsanız, kadraj noktaları ve aralıklar için şantiye ilerleme çekimi planlama yazımıza da bakın.

Şantiye çekiminde hazırlığı kim yönetir?

Hazırlığın merkezinde, sahadaki işi bilen ve karar verebilen bir irtibat kişisi bulunur. Bu kişi genellikle şantiye şefi, proje yöneticisi ya da iş sağlığı ve güvenliği sorumlusudur; yetki dağılımı firmadan firmaya değişir. Önemli olan, ekibin çekim gününde "bunu kim onaylar?" sorusuyla vakit kaybetmemesidir.

Çekim ekibi ise şantiye tarafından şu bilgileri ister: çekilecek alanların listesi, o gün sahada hangi işlerin yapılacağı, ağır iş makinelerinin ve vinçlerin hareket planı, yürüyüş yolları ve yasak bölgeler. Bu bilgiler yazılı olarak ya da kısa bir keşif görüşmesinde alınırsa, çekim planı gerçek saha koşullarına göre hazırlanır. Sahaya ilişkin resmi izin ve erişim kuralları projeye özeldir; bu kurallar tahmin edilmez, sahanın sorumlusundan teyit edilir.

Çekim gününden önce hangi kontrol listesi izlenmeli?

Aşağıdaki liste, zamana göre gruplanmıştır. Her madde bir eylemdir; hazırlayıp işaretleyebilirsiniz. Liste bir norm ya da mevzuat özeti değildir, hazırlık sırasında akla gelecek soruları toplar.

Bir hafta önce

• [ ] Şantiye tarafında tek bir irtibat kişisi belirlendi ve telefon numarası ekiple paylaşıldı
• [ ] Çekilecek alanların ve kadrajların listesi çıkarıldı
• [ ] Çekim gününe denk gelen işler (beton dökümü, vinç hareketi, iskele kurulumu gibi) sahadan öğrenildi
• [ ] Sahaya giriş için gereken kimlik, kayıt veya giriş izni adımları sorulup yazıya geçirildi
• [ ] Sahada uyulması gereken iş sağlığı ve güvenliği kuralları ekibe iletildi
• [ ] Havadan çekim planlanıyorsa uçuş yapılacak bölgenin sahibi ve yakın çevresi için gereken onaylar netleştirildi

Bir gün önce

• [ ] Hava durumu ve rüzgâr tahmini kontrol edildi; ertelemeye açık bir alternatif tarih belirlendi
• [ ] Sahada çekim yapılacağı çalışanlara ve alt yüklenicilere duyuruldu
• [ ] Yürüyüş rotası ve toplanma noktası ekiple paylaşıldı
• [ ] Ekibin kişisel koruyucu donanımı sahanın kurallarına göre hazır edildi
• [ ] Ekipman için güvenli bir bırakma ve bekleme noktası belirlendi

Çekim sabahı

• [ ] Ekip sahaya giriş kaydını yaptırdı
• [ ] Güvenlik brifingi alındı
• [ ] O günkü işlerin son durumu irtibat kişisiyle gözden geçirildi
• [ ] Uçuş bölgesi ve sınırı yerde işaretlendi, çevredeki kişilere bilgi verildi
• [ ] Çekimin hangi saatte duracağı, hangi saatlerde makine hareketi olduğu netleştirildi

Bu liste, şantiyenin kendi iç kurallarının yerine geçmez. Sahada bir kural varsa o kural önce gelir.

Şantiyede güvenlik açısından ekip ne yapar, siz ne yaparsınız?

Güvenlik iki yönlü bir sorumluluktur. Ekip sahaya, şantiyenin kurallarına uyarak girer; şantiye de ekibi o kurallar konusunda bilgilendirir. Aşağıdaki tablo, ayrımı netleştirmek için sık karşılaşılan başlıkları bir araya getirir. Tablo örnek niteliğindedir; kesin dağılım sahaya göre değişir.

Bu paylaşım, sahada kimsenin kendi başına karar vermesi gerekmediği bir düzen sağlar. Çalışanların net biçimde göründüğü sahneler için ayrıca kurum içi bilgilendirme yapılmalıdır; bu bilgilendirmenin içeriği firmanın kendi politikasına bağlıdır.

Havadan çekim şantiyede nasıl planlanır?

Şantiye, havadan çekim için güçlü bir mekândır; ama aynı anda en dikkat isteyenlerinden biridir. Vinçler, iskeleler, gergi halatları ve elektrik hatları uçuş yolunu ve görüş hattını doğrudan etkiler. Bu nedenle uçuş, çekim planının ayrı bir parçası olarak hazırlanır.

Uçuştan önce şunlar netleştirilir: uçulacak alan ve yükseklik sınırları, çevrede bulunan engeller, uçuş sırasında sahada kimlerin bulunacağı ve o sırada yerde hangi işlerin durdurulacağı. Temel güvenlik ilkesi olarak çalışanların üzerinden uçulmaz. Uçuş bölgesi ve çevresi için gereken izinlerin kapsamı projeye ve konuma göre değişir. Biz bu kapsamı tahmin etmeyiz; sahanın sorumlusuyla birlikte netleştiririz ve resmi kuralları Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) kaynaklarından kontrol ederiz. İzinlerin genel çerçevesini drone çekimi izinleri, tesisler üzerinde uçuşu ise tesis üzerinde uçuş güvenliği yazısında ayrıntılı ele aldık.

Hava koşulları da plana girer. Rüzgâr 10 m/s'yi aşarsa ya da yağış varsa havadan çekim ücretsiz ertelenir. Şantiye tarafı için bunun anlamı şudur: çekim günü tek bir tarihe kilitlenmemeli, alternatif bir gün baştan rezerve edilmelidir. Böylece hem ekibin hem şantiyenin takvimi bozulmaz.

Çalışanların ve üçüncü kişilerin görüntülenmesi nasıl ele alınır?

Şantiye çekiminde çalışanlar kadraja girebilir. Bu, çekimin doğal bir parçasıdır; ama yönetilmesi gereken bir konudur. En sağlıklı yaklaşım, çalışanların çekimden önce bilgilendirilmesi ve görüntülerde yüzleri net biçimde tanınabilen kişiler için firmanın kendi iç prosedürüne göre onay alınmasıdır. Onayın biçimi ve kapsamı firmaya göre farklılaşır; bu yüzden genel bir kalıp vermiyoruz. Konu hukuki bir alandır ve bu yazı hukuki danışmanlık değildir. Kişisel verilerle ilgili resmi bilgi için Kişisel Verileri Koruma Kurumu kaynağına bakabilirsiniz.

Pratikte iki yöntem işe yarar. Birincisi, çalışanları tanınmayacak şekilde kadrajlamak: uzak planlar, arkadan çekimler, el ve alet detayları. İkincisi, yüzlerin gerekli olduğu sahneleri önceden planlamak ve ilgili kişilerle önceden konuşmak. Bu iki yöntem birlikte kullanıldığında sahada tartışma çıkmaz ve kurguda sürpriz yaşanmaz. Kurumsal çekimlerde görüntü izinlerini kurumsal çekimde görüntü izinleri yazısında ayrıca ele aldık; şantiye özelinde ise firma politikası belirleyicidir.

Şantiyede çekim günü planı nasıl işler?

Çekim günü planı, sahadaki işin akışını bozmayacak biçimde kurulur. Genel yaklaşım şudur: gürültülü, yoğun ve kalabalık işler çekimin dışında tutulur ya da planlı biçimde kadraja alınır; ekip hareketli iş makineleri ile aynı anda aynı koridorda çalışmaz; havadan çekim, sahadaki çalışmaların yoğun olmadığı bir zaman aralığına yerleştirilir.

Şantiyeye özgü bir başka nokta da ışıktır. Yapı büyüdükçe gölge ve ışık dengesi değişir; aynı kadraj iki ay sonra farklı görünür. Bu nedenle çekim günü planında hangi yüzün hangi saatte ışık aldığı önceden bilinmelidir. Dış cephe zamanlaması için güneş saatlerini bir hesaplayıcıdan kontrol etmek gerekir; ayrıca şantiyedeki işlerin akışı ışıktan önce gelir.

Bir örnek gün akışı aşağıdadır. Saat aralıkları sahanın çalışma düzenine göre değiştiği için burada sabit saat vermiyoruz; keşif görüşmesinde sahaya göre netleşir.

1. Varış, kayıt ve güvenlik brifingi
2. Sahada irtibat kişisiyle yürüyüş ve son durum kontrolü
3. Yer çekimi: genel planlar, detay planlar ve çalışma sahneleri
4. Havadan çekim: uçuş alanının boşaltılması, uçuş, uçuşun tamamlanması
5. Röportaj varsa: sakin bir noktada kısa kayıtlar
6. Toparlanma, ekipman sayımı ve teslim görüşmesi

Şantiye çekiminde sık yapılan hazırlık hataları nelerdir?

Üç hata sık karşımıza çıkar. Birincisi, çekimin yalnızca kamera ekibinin işi sanılmasıdır. Oysa sahada kimin ne yapacağını ve nelerin değiştiğini bilen kişi şantiye tarafındadır; irtibat kişisi atanmadan çekim planı eksik kalır.

İkincisi, havadan çekim için "sonradan bakarız" denmesidir. Uçuş bölgesinin hazırlığı, çalışanların bilgilendirilmesi ve hava koşulu alternatifi sonradan çözülürse çekim günü kayabilir. Bu yüzden uçuş kısmını baştan planlıyoruz.

Üçüncüsü, çekimin tek seferlik bir olay gibi ele alınmasıdır. Şantiye zamanla değişir; aynı noktadan tekrar çekim planlanıyorsa kadraj noktaları not edilmeli ve bir sonraki ziyarette aynı noktalar kullanılmalıdır. Bunun ayrıntısını ilerleme çekimi yazısında anlattık; tamamlanan projeyi belgelemek ise ayrı bir plan gerektirir ve mimari proje tanıtım videosu yazısında ele alınır.

Bu üç hatanın ortak noktası, hazırlığın sahaya bırakılmasıdır. Hazırlık ne kadar masada yapılırsa, sahada o kadar az karar gerekir.

AirviewTR bu süreci nasıl yönetir?

AirviewTR, Gaziantep merkezli bir video prodüksiyon ajansıdır; yer çekimi, havadan çekim ve post prodüksiyonu tek ekipte yürütür. Şantiye çekiminde de keşif görüşmesinden kurguya kadar her adım aynı ekipte kalır.

• Yer çekimi: Genel planlar, detay planlar ve çalışma sahneleri Sony A7C II ile kayda alınır. Proje kapsamına göre sahada 2-4 kişilik ekip çalışır.
• Hava çekimi: Yapının bütününü ve çevresini gösteren planlar DJI Mini 5 Pro ile 4K 10-bit D-Log M olarak çekilir. Kurucumuz Taha Çalışkan İHA-1 ticari İHA pilot sertifikasına sahiptir; tüm uçuşlar 3. taraf mesuliyet sigortası kapsamındadır ve belgeler talep üzerine paylaşılır.
• Post prodüksiyon: Kurgu ve renk DaVinci Resolve'da yapılır. Teslim, çekimden sonra küçük projelerde 3 iş günü, tanıtım filmlerinde 5-7 iş günüdür; 2 ücretsiz revizyon turu bulunur.

Kontrol listesi çekimden bir hafta önce başladığı için tarihi en az bir hafta önceden konuşmak hazırlığa yer açar. Teklif taleplerine aynı gün yanıt veririz; başlangıç fiyatlarını fiyatlar sayfasında paket paket yayınlıyoruz, kesin tutar kapsamla netleşir. İlgili sektör sayfasına inşaat ve mimari bağlantısından ulaşabilirsiniz. Her şantiyenin kuralı farklıdır; bu yüzden ilk adım her zaman sahanın sorumlusuyla yapılan kısa bir görüşmedir.

Sık sorulan sorular

Şantiyede çekim için hangi bilgileri ajansa vermeliyim?

Çekilecek alanların listesi, çekim gününe denk gelen işler, sahaya giriş kuralları, irtibat kişisinin iletişim bilgisi ve havadan çekim istiyorsanız uçuş yapılacak bölgenin genel bilgisi yeterli bir başlangıçtır. Eksik kalanlar keşif görüşmesinde tamamlanır.

Şantiye çalışırken çekim yapılabilir mi?

Evet, çalışma devam ederken de çekim yapılabilir; ancak çekim planı, sahadaki işin akışına göre kurulur. Yoğun makine hareketi olan alanlar planlı biçimde kadraja alınır ya da çekimin dışında bırakılır. Karar, sahanın sorumlusuyla birlikte verilir.

Havadan çekim için şantiyeden ayrıca onay gerekir mi?

Uçuş yapılacak alanın sahibi ve sorumlusunun bilgisi ve onayı olması beklenir. Resmi izin kapsamı projeye ve konuma göre değiştiği için bu kapsamı tahmin etmiyoruz; sahanın sorumlusuyla netleştiriyor ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) kaynaklarından kontrol ediyoruz. Bu yazı hukuki danışmanlık değildir.

Hava koşulları nedeniyle çekim ertelenirse ne olur?

Rüzgâr 10 m/s'yi aşarsa ya da yağış varsa havadan çekim ücretsiz ertelenir. Şantiye tarafında alternatif bir günün baştan rezerve edilmesi, takvimin bozulmamasını sağlar. Erteleme kararı çekimden önce irtibat kişisiyle paylaşılır.

Şantiyedeki çalışanların görüntüleri nasıl kullanılır?

Çalışanlar çekimden önce bilgilendirilir ve yüzleri net görünen kişiler için firmanın kendi prosedürüne göre onay alınması önerilir. Bu onayın biçimi firmaya göre değişir. İsterseniz çalışanları tanınmayacak planlarla da anlatabiliriz; bunu çekim planında ve kurguda birlikte kararlaştırırız.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; projeye özel kapsam teklif görüşmesinde netleşir.

Şantiyeniz için çekim planı hazırlayalım mı? Teklif al. Talebinize aynı gün yanıt veriyoruz. Mekân filmlerinin genel çerçevesi için mekân tanıtım filmi rehberine bakabilirsiniz.