Kısa cevap: Türkiye'de ticari drone çekimi, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün (SHGM) kurallarına tabidir. Genel çerçevede dört başlık sorulur: cihazın kaydı, pilotun sertifikası, uçuş yapılacak alan için gerekli izin ve mesuliyet sigortası. Fabrika veya tesis üzerinde uçuş, bu dört başlığa ek olarak alan sahibinin onayını da gerektirir. Güncel şartları SHGM'den teyit etmek gerekir.
"Fabrikamızın üzerinde drone uçurmak için izin almak gerekiyor mu?" sorusu, havadan çekimli bir tanıtım filmi planlayan şirketlerin ilk sorularından biridir. Cevap tek cümlelik bir "evet" ya da "hayır" değildir; çünkü gerekli adımlar cihazın sınıfına, uçuşun yapılacağı alana ve çekimin kapsamına göre değişir. Bu yazı, ticari çekimde hangi başlıkların kontrol edildiğini bir tabloyla özetler, bildiğimiz ve resmi kaynaktan teyit edilmesi gereken noktaları ayırır. Havadan çekim kapsamı için drone çekimi, havadan planların yer aldığı kurumsal projeler için fabrika tanıtım filmi sayfasına bakabilirsiniz.
Önemli not: Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Mevzuat zaman zaman değişir; en güncel metin için SHGM'nin resmi sayfasına başvurun: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü. Son kontrol tarihi: 01.10.2026. Bu yazı altı ayda bir gözden geçirilir.
Drone çekimi için hangi başlıklar kontrol edilir?
Ticari drone çekiminde kontrol edilen dört ana başlık vardır: cihaz kaydı, pilot sertifikası, uçuş izni ve sigorta. Her başlık farklı bir soruya cevap verir ve farklı bir tarafın sorumluluğundadır.
Aşağıdaki tablo bu başlıkları, her birinin ne anlama geldiğini ve kimden istenmesi gerektiğini özetler. Sayısal eşikler ve form adları mevzuatta değişebildiği için tabloda bunlara yer vermedik; kesin değerler için SHGM'nin güncel metni esas alınmalıdır.
| Başlık | Neyi kanıtlar? | Kimden istenir? | Ayrıntı |
|---|---|---|---|
| Cihaz kaydı | Dronun resmi olarak kayıtlı olduğunu | Çekimi yapan ajans veya pilot | Hangi sınıfın kayda tabi olduğu SHGM'nin güncel İHA talimatından teyit edilmelidir |
| Pilot sertifikası | Pilotun ticari uçuş için yetkili olduğunu | Pilot | Sertifikanın sınıfı kullanılacak cihaza ve uçuşun niteliğine uygun olmalıdır |
| Uçuş izni | Belirli bir alanda ve zamanda uçuş yapılabileceğini | Çekimi yapan taraf ve gerektiğinde alan sahibi | Havalimanı çevresi ve askerî bölgeler gibi kısıtlı alanlarda ek izin gerekir ya da uçuş yasaktır |
| Mesuliyet sigortası | Üçüncü kişilere verilebilecek zararın teminat altında olduğunu | Çekimi yapan ajans veya pilot | Teminat kapsamı poliçeye bağlıdır, belge talep edilmelidir |
| Alan sahibi onayı | Tesis veya arazi sahibinin uçuşa muvafakatini | Tesis yönetimi | Yazılı onay önerilir |
Bu tablo bir hukuki rehber değil, soru listesidir. Hangi başlığın hangi uçuşta zorunlu olduğuna dair kesin bilgi için resmi kaynağa bakılmalıdır.
Cihaz kaydı ve sınıflandırma nasıl işler?
Drone'lar, ağırlık ve kullanım amacına göre sınıflara ayrılır ve bazı sınıflar için resmi kayıt istenir. Hangi ağırlık eşiğinin hangi yükümlülüğü getirdiği SHGM'nin güncel talimatında yazılıdır. Bu yazıda sayısal eşikleri yinelemiyoruz, çünkü doğrulanabilir en güncel metne bağlı kalmak istiyoruz; uçuştan önce eşikleri doğrudan SHGM'den kontrol edin.
Müşteri olarak sizin yapabileceğiniz şey, ajansa şu soruyu sormaktır: "Çekimde kullanılacak dronların kayıt bilgisi var mı ve bu belgeyi paylaşabilir misiniz?" Güvenilir bir ekip bu soruya belgeyle cevap verebilmelidir.
Pilot sertifikası neden sorulur?
Ticari çekimde uçuşu yapan kişinin yetkisi, çekimin hukuki dayanağıdır. Pilotun hangi sertifikaya sahip olduğu, hangi sınıf cihazı kullanabileceği ve sertifikanın geçerlilik süresi sorulabilir.
Kurucumuz Taha Çalışkan, İHA-1 ticari pilot sertifikasına sahiptir; belge talep üzerine paylaşılır. Türkiye'de uçuş yetkisinin dayanağı SHGM kurallarıdır; başka ülkelerde alınmış belgeler bu kuralların yerine geçmez. Sertifika sınıfları ve pilottan hangi belgelerin istenmesi gerektiği için İHA-1 sertifikası nedir yazısına bakabilirsiniz.
Uçuş izni her alan için aynı mı?
Hayır. Uçuşun yapılacağı alan, gerekli izin adımlarını belirleyen en önemli etkendir. Havalimanı çevresi, askerî bölgeler ve kısıtlı hava sahaları gibi alanlarda uçuş ek izne bağlıdır ya da hiç yapılamaz. Alan bazlı güncel ayrıntı için SHGM'nin kaynakları esas alınmalıdır; bu yazıda alan listesi vermiyoruz.
Fabrika ve tesis üzerinde uçuşta pratikte iki ayrı soru vardır:
- Resmi uçuş izni: Alanın bulunduğu yerde uçuşa dair resmi bir kısıt veya izin adımı var mı?
- Alan sahibi onayı: Tesis yönetimi, çalışanları ve ekipmanı üzerinde uçuşa yazılı olarak onay veriyor mu?
Birinci soru resmi kurumlarla, ikincisi tesis yönetimiyle yürür. Çekim planı, her iki soruya da cevap verildikten sonra kesinleşir. Uygulamada uçuş öncesi keşifte alan koşullarını değerlendirir ve izin adımlarını müşteriyle birlikte planlarız; hangi adımın gerektiği alana göre netleşir.
Fabrika veya tesis üzerinde drone uçurmak için neler hazırlanır?
Resmi adımlara ek olarak tesis tarafında da bir hazırlık gerekir. Çünkü tesis üzerindeki uçuş, çalışanları, üretim hattını ve çevreyi etkileyebilir.
Tesis için hazırlık maddeleri:
- Uçuş yapılacak alanların ve saatlerin tesis yönetimiyle netleştirilmesi
- Çalışanların uçuş zamanı hakkında bilgilendirilmesi
- Kalkış ve iniş alanının belirlenmesi
- Yetkisiz kişilerin uçuş alanına girmesini engelleyecek bir düzen
- Görüntüde yer almaması gereken bilgilerin (belge, ekran, ürün) önceden kaldırılması
- Hava koşulunun uygun olmaması durumunda yedek tarih
Güvenlik tarafı için ayrı bir yazı hazırladık: tesis üzerinde uçuş güvenliği. Hazırlığın bütünü için fabrika tanıtım filmine hazırlık listesine de bakabilirsiniz.
Sigorta neden istenmeli, neyi kapsar?
Havadan çekimde üçüncü kişilere veya mülke verilebilecek bir zarar riski her zaman vardır; sigorta bu riski teminat altına alır. Ajanstan hangi belgeyi isteyeceğiniz önemlidir: poliçe, teminat kapsamı ve geçerlilik tarihi.
AirviewTR'nin tüm uçuşları 3. taraf mesuliyet sigortası kapsamındadır; sertifika ve poliçe belgeleri talep üzerine paylaşılır. Teminat kapsamı ve geçerlilik tarihi poliçede yazılıdır. Teminatın neleri kapsadığı ve ajanstan hangi soruların sorulacağı için drone çekiminde sigorta yazısına bakabilirsiniz.
Hava koşulu da izin kadar önemli mi?
Resmi izin, uçuşun yasal çerçevesini; hava koşulu ise uçuşun güvenli yapılabilirliğini belirler. İzin alınmış olsa bile rüzgâr veya yağış nedeniyle çekim yapılamayabilir.
AirviewTR'de rüzgâr 10 m/s'yi aşarsa veya yağış varsa havadan çekim ücretsiz ertelenir. Bu yüzden hazırlığı tek bir güne değil, esnek bir tarih aralığına göre yapmak yararlıdır. Havadan çekimin bir filme ne kattığı ve hangi koşullarda gerekli olduğu konusunu havadan çekim rehberinde ele aldık.
Ajansa hangi soruları sormalıyım? Kontrol listesi
Aşağıdaki liste, havadan çekim yapacak bir ekibe çekim öncesi sorulabilecek sorulardan oluşur. Cevapların belgeyle desteklenmesi beklenir.
- Çekimde kullanılacak dronların kayıt bilgisi mevcut mu?
- Pilotun sertifikası nedir, geçerlilik tarihi ne zamana kadar?
- Uçuş yapılacak alan için ek bir izin veya kısıt var mı, nasıl kontrol edildi?
- Mesuliyet sigortası var mı, poliçe belgesi paylaşılabilir mi?
- Uçuş öncesi keşif yapılacak mı?
- Kalkış ve iniş alanı, çalışan bilgilendirmesi nasıl planlanıyor?
- Hava koşulu uygun olmazsa çekim nasıl ertelenir, ek maliyeti var mı?
- Tesis yönetiminden alınacak yazılı onay metni kim tarafından hazırlanıyor?
İzin ve belge bilgisini nasıl güncel tutarım?
Havacılık mevzuatı zaman zaman değişir; bu nedenle bir yazıdaki bilgiye tek başına güvenmek yerine, resmi kaynağı düzenli kontrol etmek gerekir. Pratik bir yaklaşım, çekimden önce ajansa şu üç soruyu yazılı sormak ve cevabı kayda almaktır: hangi belgeler var, hangileri geçerli, hangileri bu projede gerekli?
Bu yazıyı altı ayda bir gözden geçiriyoruz ve son kontrol tarihini sayfada belirtiyoruz. Yine de bir uçuş için bağlayıcı karar vermeden önce SHGM'nin güncel metnine başvurmanızı, belirsiz kalan noktalarda ise hukuki destek almanızı öneririz. Doğrulayamadığımız eşikleri ve form adlarını bu yazıya bilinçli olarak koymadık; bunlar için sizi doğrudan resmi metne yönlendiriyoruz. Çünkü yanlış bir rakam, hiç rakam vermemekten daha zararlıdır.
Çekim planında izin adımlarının nasıl yönetildiğini keşif görüşmesinde birlikte konuşuruz: hangi alanda uçulacak, alan sahibi kim, hangi belgeler önceden hazırlanacak ve hava koşulu uygun olmazsa yedek tarih ne olacak. Bu bilgiler yazılı bir çekim planına dönüştürülür ve müşteriyle paylaşılır.
AirviewTR bu süreci nasıl yönetir?
AirviewTR, Gaziantep merkezli bir video prodüksiyon ajansıdır; yer çekimi, hava çekimi ve post prodüksiyon aynı ekipte yürür. Hava çekimi, filmin geri kalanıyla aynı planın içinde ele alınır.
- Ön prodüksiyon: Keşif görüşmesinde havadan gösterilecek alanlar, uçuş koşulları ve gerekli izin adımları birlikte belirlenir; bu adımlar çekim planına yazılır.
- Hava çekimi: Havadan planlar DJI Mini 5 Pro ile, 4K 10-bit D-Log M kayıtla alınır. Uçuşları İHA-1 ticari pilot sertifikalı kurucumuz Taha Çalışkan yönetir. Tüm uçuşlar 3. taraf mesuliyet sigortası kapsamındadır; sertifika ve poliçe belgeleri talep üzerine paylaşılır.
- Yer çekimi: Aynı tesiste ana planlar Sony A7C II ile çekilir. Proje kapsamına göre 2-4 kişilik ekip sahada çalışır.
- Post prodüksiyon: Kurgu, renk ve ses DaVinci Resolve'da tamamlanır. Tanıtım filmlerinde teslim, çekimin bitiminden itibaren 5-7 iş günüdür; 2 ücretsiz revizyon turu bulunur.
Teklif taleplerine aynı gün yanıt veririz. En az 5-7 iş günü önceden ulaşmanızı öneririz; özellikle uçuş izin adımları olan işlerde bu süre önemlidir. Ekibimiz hakkında daha fazla bilgi için hakkımızda ve Taha Çalışkan sayfalarına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Drone çekimi için her zaman izin gerekir mi?
Gerekli adımlar cihaz sınıfına, alana ve çekimin ticari olup olmamasına göre değişir. Ticari çekimlerde SHGM kurallarına uymak gerekir. Hangi adımın sizin projeniz için geçerli olduğunu çekim öncesi keşifte birlikte netleştiririz.
Fabrikam özel mülk, yine de izin gerekir mi?
Özel mülk olması resmi uçuş kurallarını ortadan kaldırmaz; ayrıca tesis yönetiminin yazılı onayı da gereklidir. Resmi kural tarafı için SHGM'nin güncel kaynağı esas alınmalıdır.
İzin süreci çekim takvimini uzatır mı?
Bazı alanlarda izin adımları zaman alabilir. Bu yüzden en az 5-7 iş günü önce iletişime geçmenizi öneririz. Süre, uçuş yapılacak alana ve gereken izin adımına göre değişebilir.
Ajanstan hangi belgeleri isteyebilirim?
Pilot sertifikası, mesuliyet sigortası poliçesi ve cihaz kayıt bilgisi istenebilecek temel belgelerdir. AirviewTR'de sertifika ve poliçe belgeleri talep üzerine paylaşılır.
Hava koşulu uygun olmazsa ne olur?
Rüzgâr 10 m/s'yi aşarsa veya yağış varsa havadan çekim ücretsiz ertelenir. Yeni tarih iki tarafın takvimine göre belirlenir; esnek bir tarih aralığı planlamak süreci kolaylaştırır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Güncel mevzuat için SHGM kaynaklarına bakınız. Son kontrol: 01.10.2026.
Havadan çekimli projeniz için izin ve uçuş planını birlikte netleştirelim mi? Teklif al. Talebinize aynı gün yanıt veriyoruz.
AirviewTR kurucusu, yönetmen ve İHA-1 sertifikalı ticari İHA pilotu. Fabrika, inşaat ve ürün filmleri çekiyor, kurguluyor. Profil